Wat is het verschil tussen venture, growth en buyout?

Private equity wordt vaak besproken alsof het één beleggingscategorie is. In werkelijkheid is het een verzamelnaam voor verschillende strategieën die in heel verschillende ondernemingen investeren. De 3 bekendste zijn venture capital, growth capital en buyout. Ze verschillen in de fase waarin een onderneming zich bevindt, in de omvang van het belang dat de investeerder neemt en in de manier waarop waarde ontstaat. Daarmee verschilt ook het risico. In dit artikel leggen wij uit hoe de 3 strategieën werken en hoe ze zich tot elkaar verhouden.

De onderneming als vertrekpunt

Het onderscheid begint niet bij het fonds, maar bij de onderneming. Een bedrijf doorloopt doorgaans verschillende fasen: van een idee naar de eerste klanten, van de eerste klanten naar snelle groei, en uiteindelijk naar een gevestigde positie met stabiele kasstromen. Iedere strategie richt zich op een ander deel van die ontwikkeling.

Een eenvoudig, fictief voorbeeld maakt dit duidelijk. Een softwarebedrijf begint met een klein team en een product dat nog wordt getest. Er is nauwelijks omzet. Op dat moment is het een kandidaat voor venture capital. Enkele jaren later heeft het een groeiende klantenkring en wil het naar het buitenland uitbreiden: een typische situatie voor growth capital. Weer later is het een winstgevende onderneming met een stevige marktpositie, waarvan de oprichter een groot deel van zijn aandelen wil verkopen. Dan komt een buyout in beeld.

Dat betekent niet dat iedere onderneming deze route aflegt. Veel bedrijven hebben nooit venture capital nodig, en veel jonge bedrijven bereiken de groeifase niet. Het voorbeeld laat vooral zien dat de vraag welke strategie past, nauw samenhangt met de vraag om wat voor onderneming het gaat.

1. 1
   JongVentureBewijzen: product en markt ontwikkelen.
2. 2
   OpschalendGrowthVersnellen: organisatie en omzet opschalen.
3. 3
   GevestigdBuyoutStabiel verbeteren: professionaliseren, marges verbeteren en strategisch uitbreiden.

Venture: een idee laten uitgroeien tot een bedrijf

Venture capital investeert doorgaans in jonge ondernemingen met een schaalbaar concept, beperkte omzet, vaak nog geen winst en veel onzekerheid. De investeerder financiert in feite de vraag of een product en een markt werkelijk bestaan op de schaal die de oprichters voor ogen hebben.

De nadruk ligt daarom op product, markt en schaalbaarheid. Waarde ontstaat wanneer het bedrijf aantoont dat het product werkt, dat klanten ervoor willen betalen en dat het model kan groeien. Het hoofddoel is, kort gezegd, bewijzen.

Venture-investeerders nemen meestal een minderheidsbelang en investeren vaak in meerdere financieringsrondes, samen met andere investeerders. Omdat er weinig historische cijfers zijn, is de uitkomst per onderneming moeilijk te voorspellen. In de praktijk slaagt een deel van de investeringen niet, terwijl een klein aantal succesvolle bedrijven een groot deel van het resultaat van een venturefonds kan bepalen. De uitkomsten lopen daardoor ver uiteen.

Growth: een bewezen bedrijf sneller laten groeien

Growth capital richt zich op ondernemingen die al tractie hebben. Er is een product dat werkt, er zijn klanten en de omzet groeit. De vraag is niet meer óf het model werkt, maar hoe snel het kan worden uitgebouwd. Het kapitaal gaat doorgaans naar nieuwe markten, nieuwe producten, extra capaciteit of verdere professionalisering van de organisatie.

De basis bestaat dus al; de volgende stap moet worden versneld. Waarde ontstaat door organisatie en omzet op te schalen.

Ook bij growth capital is een minderheidsbelang gebruikelijk. De oprichters of bestaande aandeelhouders houden vaak de leiding, terwijl de investeerder meedenkt en via afspraken met de andere aandeelhouders invloed heeft op belangrijke besluiten. Het risico ligt anders dan bij venture. Er is minder onzekerheid over het product, maar de groei moet nog wel worden gerealiseerd. Een uitbreiding naar nieuwe markten of een investering in extra capaciteit pakt niet altijd uit zoals gepland.

Buyout: actief aandeelhouderschap in een volwassen bedrijf

Buyoutfondsen investeren doorgaans in ondernemingen met aantoonbare omzet, bestaande kasstromen, een gevestigde marktpositie en ruimte voor verdere verbetering. Het verschil met de andere 2 strategieën is wezenlijk: de investeerder krijgt vaak een controlerend belang.

Met een meerderheidsbelang kan een buyoutfonds direct sturen op strategie, samenstelling van het management en belangrijke investeringsbeslissingen. Waarde ontstaat door de onderneming te professionaliseren, marges te verbeteren en strategisch uit te breiden, bijvoorbeeld via overnames. Het hoofddoel is stabiel verbeteren.

Ook deze strategie kent duidelijke risico’s. Een buyout wordt in veel gevallen deels met geleend geld gefinancierd. Die schuld kan het rendement op het geïnvesteerde vermogen vergroten wanneer het goed gaat, maar vergroot ook het risico wanneer de resultaten tegenvallen. Daarnaast hangt de uitkomst sterk af van de prijs die bij aankoop is betaald en van de mogelijkheden om de onderneming later weer te verkopen.

De 3 strategieën naast elkaar

Zet u de 3 strategieën naast elkaar, dan ontstaat een helder patroon. Venture investeert in jonge bedrijven die vaak nog niet winstgevend zijn, growth in opschalende bedrijven met aantoonbare tractie, en buyout in gevestigde ondernemingen die doorgaans winstgevend zijn. Venture en growth nemen vaak een minderheidsbelang; buyout vaak een meerderheidsbelang. Het hoofddoel verschuift van bewijzen, via versnellen, naar stabiel verbeteren.

Zo’n vergelijking is nuttig, maar ook een vereenvoudiging. In de praktijk vervagen de grenzen. Er zijn growth-investeerders die een meerderheidsbelang nemen en buyouts in bedrijven die nog hard groeien. En minder schommelingen betekent niet dat een strategie zonder risico is. Alle 3 strategieën zijn illiquide, hebben een lange looptijd en werken tussentijds met waarderingen die nog niet zijn gerealiseerd.

Geen strategie is vanzelf beter

Het ligt voor de hand om te vragen welke strategie de beste is. Die vraag is niet in het algemeen te beantwoorden. Iedere strategie kent een andere verhouding tussen risico, looptijd, betrokkenheid bij de onderneming, kapitaalbehoefte en mogelijke uitkomst.

De juiste strategie hangt af van de onderneming én van het doel van de belegger. Een belegger die bewust grote verschillen in uitkomst accepteert in ruil voor de kans op uitzonderlijke uitschieters, maakt een andere afweging dan een belegger die vooral waarde hecht aan bestaande kasstromen en een actieve rol van de investeerder in het verbeteren van de onderneming.

Daar komt bij dat de resultaten binnen één strategie sterk kunnen verschillen tussen fondsmanagers. De keuze voor een strategie zegt dus nog weinig over de uitkomst; de keuze voor de fondsmanager die de strategie uitvoert, is minstens zo belangrijk.

Waar Two Rivers Capital zich op richt

Two Rivers Capital richt zich op Europese MKB+ buyouts, internationaal vaak lower mid-market genoemd. De focus ligt op fondsmanagers die investeren in gevestigde, winstgevende Europese MKB+ bedrijven.

Waarde ontstaat daarbij onder meer uit 4 bronnen. De eerste is organische groei: meer omzet uit de bestaande onderneming, bijvoorbeeld via nieuwe klanten, producten of regio’s. De tweede is professionalisering: het versterken van management, rapportage en besluitvorming. De derde is operationele verbetering: efficiëntere processen, inkoop en prijsstelling. De vierde is buy-and-build: een onderneming groeit door kleinere, aanvullende bedrijven over te nemen en die te integreren, zodat een grotere en breder gepositioneerde groep ontstaat.

MKB+ onderneming

1. 1Organische groei
2. 2Professionalisering
3. 3Operationele verbetering
4. 4Buy-and-build

Dat laatste vraagt wel om zorgvuldige uitvoering. Overnames moeten tegen een verantwoorde prijs worden gedaan en daarna ook echt worden geïntegreerd. Ook binnen deze strategie verschillen de uitkomsten per fonds en per onderneming.